Westerplatte – Spotkania z historią

1 i 2 września 2018 r. Wartownia nr…

Debiut 4 Warmińsko-Mazurskiej Bryga…

Zawody Long Range Mykita „Special E…

Miejski Klub Sportowy Mieszko Gniez…

Drużyna seniorów MKS Mieszko Gniezn…

Mistrzostwa Europy ERGO Hestia Cham…

Paweł Tarnowski, Małgorzata Białeck…

SHOW SZALONYCH NAUKOWCÓW, CZYLI EDU…

Barwne widowisko o naukowych perype…

«
»

Koniec prac archeologicznych przy Twierdzy Wisłołujscie

Przez dwa tygodnie dwunastu archeologów z Uniwersytetu Gdańskiego odkrywało tajemnice Szańca Wschodniego przy Twierdzy Wisłoujście – oddziale Muzeum Gdańska. Podążając za planami z XVII w. odkryli około 2 tys. eksponatów, pozostałości koszar oraz fundamenty kościoła św. Olafa. Prace będą kontynuowane w przyszłych latach w ramach projektu unijnego Archaeobalt.

 

Twierdza Wisłoujście – składająca się z Fortu Carre oraz okalającego go Szańca Wschodniego – obejmuje obszar około 12 ha. Podczas prac archeolodzy otworzyli naprzeciwko bramy wiodącej do fortu dwa wykopy w miejscach, gdzie na mapie Jerzego Strakowskiego z 1673 r. zaznaczono lokalizację kościoła pod wezwaniem św. Olafa oraz koszar. Kościół św. Olafa to jeden z ciekawszych kościołów leżących w obrębie dzisiejszego Gdańska. Swoje położenie zmieniał przynajmniej dziesięć razy. Po raz pierwszy, choć nie bezpośrednio, o mówi o nim zapis o wydatkowaniu z kasy wielkiego mistrza kwoty na rzecz ubogiego kapłana „na Ujściu”.

– Fundacji pod wezwaniem Olafa na terenie władztwa krzyżackiego w Prusach – i na Pomorzu – jest niewiele. Czyniono je przeważnie w XII-XIV w., a więc duszpasterstwo w Wisłoujściu mogło być prowadzone na długo przed pierwszą wzmianką o nim w 1403 r. Po raz pierwsza kaplica – „Olai Kapelle” – jest wzmiankowana dopiero w 1476 r. Są dwa poglądy. Przyjmuje się, że powstanie kaplicy jest związane jest z działalnością Bractwa św. Olafa przy Kościele Mariackim, ale równie dobrze może być to zniekształcona nazwa kaplicy pw. św. Mikołaja, czyli patrona żeglarzy i rybaków. Wezwanie św. Olafa w tej drugiej wersji również wiąże się z fundacją Bractwa, ale zostało poczynione późno. W przeciągu stuleci kościół zmieniał swoje położenie. Pozostałości ostatniego kościoła, znanego ze zdjęć i planów odkryto na południowy-zachód od miejsca tegorocznych prac, w okolicach istniejącej dziś plebanii – mówi Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

Ponad dwa tysiące eksponatów

Wokół reliktów fundamentów archeolodzy odnaleźli około 2000 eksponatów, dominowała ceramika, ale podczas prac z ziemi wydobyto także przedmioty z metalu.

– Badania archeologiczne na terenie Wisłoujścia to wymagające przedsięwzięcie. Jest to teren silnie przekształcony przez człowieka i zanim dotarliśmy do poszukiwanych przez nas warstw z XVII w., musieliśmy udokumentować obiekty wybudowane tu w XIX i XX w. Plany Strakowskiego okazały się niezwykle precyzyjne. Dzięki nim odnaleźliśmy nie tylko fundamenty kościoła, ale także liczne przedmioty z metalu, np. pociski, metalowe ozdoby, noże, tasak, a także mnóstwo monet i jeden liczman. Dominowała jednakże ceramika. Choć natrafialiśmy tylko na pojedyncze fragmenty, cieszą nas wyroby lokalne z wizerunkiem herbu Gdańska – mówi dr Joanna Dąbal z Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik prac archeologicznych w Twierdzy Wisłoujście.

Oczyszczone z zabytków wykopy zawierające relikty fundamentów zostały już zasypane.

Archeoturystyka na Twierdzy

Muzeum Gdańska wróci do tajemnic Wisłoujścia w przeciągu najbliższych trzech lat podczas realizacji międzynarodowego projektu Archaeobalt dofinansowanego przez Unię Europejską w ramach programu Południowy Bałtyk 2014-2020. Wart nieco ponad 2 mln Euro projekt realizowany będzie przez pięć podmiotów: lidera projektu – Uniwersytet Gdański oraz partnerów: Muzeum Gdańska, Muzeum Bornholmu, Uniwersytetu w Aarhus [Dania] oraz Uniwersytetu w Lund [Szwecja].

– Głównym celem projektu będzie promocja rozwój archeoturystyki skupionej wokół dziedzictwa archeologicznego krajów położonych wokół Morza Bałtyckiego. Tegoroczne badania to zapowiedź wdrożenia i realizacji kilkuletniego, międzynarodowego planu badań wykopaliskowych przy Twierdzy Wisłoujście, z którego będą mogli skorzystać także gdańszczanie i turyści. Podczas prac, będzie można zapoznać się metodami prac archeologów, nawet zejść do wykopu i uczestniczyć w odkrywaniu lokalnej historii pod okiem profesjonalistów. Takie same działania będą realizowane w Danii i Szwecji – mówi Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska.

Prezentacja projektu planowana jest na drugą połowę września 2018 r. Zabytki wydobyte w trakcie tegorocznych prac zostaną poddane zabiegom konserwatorskim, a następnie przekazane do Muzeum Gdańska.

 

dr Andrzej Gierszewski
Rzecznik prasowy // Dział Marketingu

Tagi